Zelfstandigenwet-consultatie: 2 op de 3 reacties gaan over de opdrachtgeverseis
De internetconsultatie over de Zelfstandigenwet loopt tot en met 29 oktober 2026. Binnen tien dagen stuurden al 470 mensen een openbare reactie in. Het overgrote deel heeft één bezwaar: de eis dat je als zzp'er in de afgelopen twee jaar minstens drie verschillende opdrachtgevers moet hebben gehad.
470 openbare reacties in tien dagen. Minimaal 300 daarvan gaan over de drempel van 3 opdrachtgevers — vrijwel altijd als bezwaar. Peiling van Knab (1.068 zzp'ers): 53% is tegen het wetsvoorstel, 19% is voor. De criteria kunnen nog worden aangepast nadat de consultatie op 29 oktober 2026 sluit.
Dit is algemene informatie over de voortgang van wetgeving, geen juridisch of financieel advies.
Waarom roept de opdrachtgeverseis zoveel weerstand op?
Van de 461 leesbare reacties (stand: 9 oktober 2026, 13:15 uur) gaan er minstens 300 over de opdrachtgeverseis. Wie zelfstandige is, moet in het vorige én het lopende kalenderjaar minstens drie verschillende opdrachtgevers hebben gehad om in de zogenoemde “veilige haven” te vallen. Wie dat niet haalt, valt buiten die bescherming, ook als hij aan alle andere criteria voldoet.
Dat raakt in de praktijk een grote groep:
- 30% van zzp'ers voldeed in 2025 en 2026 samen niet aan deze drempel (Knab-peiling, n=1.068).
- Onder ICT'ers is dat 69%: de meeste werken op langlopende projecten voor één opdrachtgever tegelijk.
- 40% van zzp'ers meldt dat een opdrachtgever dit jaar een opdracht heeft stopgezet of niet laten doorgaan vanwege onzekerheid over zzp-inhuur (Knab).
Er is ook een technisch knelpunt: een intermediair (een payrollbedrijf of broker) telt als één opdrachtgever, ook als je via die partij voor meerdere eindklanten werkt. Brancheorganisaties NBBU en Bovib vragen het ministerie om aanpassing op dit punt.
Ter vergelijking: een eerder Ipsos I&O-onderzoek in opdracht van het ministerie van SZW (n=948, augustus-september 2026) vond dat 72% van zzp'ers in de afgelopen twee jaar wel drie of meer opdrachtgevers heeft gehad. De Knab-peiling (30% niet) en het Ipsos-onderzoek (28% niet) liggen daarmee dicht bij elkaar.
Hoe denken zzp-organisaties over het voorstel?
De reacties van organisaties lopen uiteen:
- VZN (Verbond van Zelfstandige Nederlanders) is voorzichtig positief over de erkenning van zelfstandigen, maar stelt dat de veilige haven “smaller is dan de wet belooft”. Voorzitter Connie Maathuis: “Een veilige haven heeft alleen zin als goede zeilers er ook in kunnen.”
- ZZP Nederland waardeert de aanpak van minister Aartsen, maar haalt via een ledenpeiling input op om te volgen of het voorstel in de praktijk werkt.
- NBBU en Bovib zijn positief over het doel van de wet, maar kritisch over de intermediairsregel (één opdrachtgever) en over de resultaatverplichting in de werkrelatietoets (een knelpunt voor uurtarief-werk).
Knab-onderzoeker Casper Zwart waarschuwt dat het risico van strengere inhuureisen bij de verdere uitwerking “serieus moet worden meegewogen”.
De overheidsconsultatie vraagt op zes thema's om reacties, waaronder hoe werken via een intermediair meetelt. Vakbonden en grote werkgeversorganisaties hadden op 9 oktober 2026 nog geen openbare reactie ingediend.
Wat betekent dit voor jouw AOV?
De consultatie sluit op 29 oktober 2026. Daarna verwerkt het ministerie de reacties en kan het de criteria aanpassen voordat het definitieve wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gaat. De Zelfstandigenwet is nog een concept — alle criteria kunnen nog wijzigen.
Belangrijk om te weten: de Zelfstandigenwet en de Wet BAZ zijn twee aparte trajecten. De Wet BAZ regelt de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers; de Zelfstandigenwet bepaalt wanneer je juridisch als zelfstandige wordt erkend. Ook als je buiten de veilige haven van de Zelfstandigenwet valt, kun je gewoon een arbeidsongeschiktheidsverzekering als zzp'er afsluiten of de BAZ-route volgen zodra de peildatum bekend is.
Wil je weten waar je nu staat? Gebruik dan de peildatum-check om je positie te verkennen.
Veelgestelde vragen
Wat is de veilige haven in de Zelfstandigenwet?
De veilige haven is een juridisch kader dat aangeeft wanneer je als echte zelfstandige wordt erkend. Wie aan alle criteria van de zelfstandigentoets én de werkrelatietoets voldoet, hoeft niet te vrezen voor herclassificatie als werknemer. De consultatie loopt tot 29 oktober 2026; de criteria kunnen daarna nog worden aangepast.
Telt een intermediair als één opdrachtgever voor de Zelfstandigenwet?
Ja, in het huidige concept telt een intermediair als één opdrachtgever, ook als je via dat bureau voor meerdere eindklanten werkt. NBBU en Bovib hebben het ministerie gevraagd dit aan te passen. De definitieve regels zijn pas bekend na de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer.
Staat de Zelfstandigenwet los van de Wet BAZ?
Ja. De Zelfstandigenwet bepaalt wanneer je als zelfstandige wordt erkend (arbeidsrechtelijk); de Wet BAZ regelt de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering. Ook wie buiten de veilige haven van de Zelfstandigenwet valt, kan gewoon een AOV afsluiten of straks de BAZ-route volgen.
Bronnen
- ZZP Nieuws, 9 oktober 2026 — Consultatie Zelfstandigenwet: twee op de drie reacties gaan over de eis van drie opdrachtgevers
- Accountant.nl, 7 oktober 2026 — Zzp'ers vrezen strengere inhuureisen
- ZiPconomy, 8 oktober 2026 — De reacties op de Zelfstandigenwet lopen uiteen
Ziektewetverzekering.nl biedt algemene informatie over inkomensbescherming voor zzp'ers. Dit artikel is geen financieel of juridisch advies. Raadpleeg een onafhankelijk adviseur voor jouw persoonlijke situatie.