Zelfstandigenwet 2026: wat betekent dit voor jouw AOV als zzp'er?

Minister Aartsen stuurde op 10 september 2026 een Kamerbrief over de vervolgstappen van de Zelfstandigenwet. Die wet bepaalt straks wie officieel als zelfstandige mag werken — en daarmee ook wie de verplichte AOV via de Wet BAZ gaat raken. Hier lees je wat er in de brief staat en wat dat concreet betekent voor jouw keuze voor een private AOV.

Gepubliceerd: 20 september 2026 · Bijgewerkt: 8 oktober 2026 · Onafhankelijke redactie Ziektewetverzekering.nl

Kort antwoord

De Zelfstandigenwet geeft straks duidelijkheid over wanneer je als zzp'er mag werken. Werk je na de inwerkingtreding (gepland op 1 januari 2028) niet als echte zelfstandige, dan val je buiten de BAZ-plicht — maar ook buiten de eerbiedigende werking. Werk je wél als zzp'er? Dan gaat de Wet BAZ voor jou gelden zodra die wordt aangenomen en de peildatum is gezet. Een private AOV afsluiten vóór de peildatum blijft de slimste stap.

Dit is algemene informatie over de voortgang van wetgeving, geen juridisch of financieel advies.

Wat is de Zelfstandigenwet?

De Zelfstandigenwet is een apart wetsvoorstel dat bepaalt wanneer iemand juridisch gezien als zelfstandige mag werken — en dus niet op basis van een arbeidscontract. Minister Aartsen van Werk en Participatie presenteerde op 10 september 2026 de vervolgstappen via een brief aan de Tweede Kamer (kamerstuk 2026Z18615).

De wet werkt met twee toetsen die je allebei moet doorstaan om als echte zelfstandige te worden aangemerkt:

Zelfstandigentoets (kijkt naar de persoon):

Minimaal 3 opdrachtgevers in het huidig én het vorig kalenderjaar. Werk je via een intermediair bureau, dan telt dat bureau als één opdrachtgever — ook als je feitelijk bij meerdere eindklanten werkt. Let op: dit is een concept-eis die na de consultatie nog kan wijzigen.
Minimale besteding aan ondernemersrisico-dekking: een AOV, pensioen, aansprakelijkheidsverzekering (AVB) of rechtsbijstandsverzekering. Het minimumbedrag wordt later via AMvB vastgesteld.
Bedrijfsvoering op orde: KVK-inschrijving, btw-identificatienummer, zakelijke bankrekening en eigen facturatie.

Werkrelatietoets (kijkt naar de specifieke opdracht):

Beide partijen willen buiten dienstverband samenwerken.
De zelfstandige heeft vrijheid in de organisatie van het werk.
De zelfstandige kan in principe werktijden en werkplek zelf bepalen.
De zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico (economisch voordeel én financieel risico).

Voldoe je aan alle criteria van beide toetsen én werk je daar ook in de praktijk naar, dan staat je zelfstandige status op papier vast. Voldoe je er niet aan, dan wil dat niet automatisch zeggen dat je werknemer bent — maar dan gelden de bestaande toetsingscriteria (Deliveroo-criteria Hoge Raad).

Het concept-wetsvoorstel is op 1 oktober 2026 in internetconsultatie gegaan en staat open tot en met 29 oktober 2026. Na uitvoeringstoetsen, advies van de Raad van State en parlementaire behandeling in 2027 is de beoogde invoeringsdatum 1 januari 2028.

Belangrijk: het wetsvoorstel voorziet niet in overgangsrecht. Dat betekent dat ook bestaande arbeidsrelaties per 1 januari 2028 direct worden getoetst aan de nieuwe criteria. Heb je nu langlopende opdrachten? Check dan tijdig of die aan de Zelfstandigentoets en Werkrelatietoets voldoen.

Bron: Kamerbrief Vervolgstappen uitwerking Zelfstandigenwet, 10 september 2026 — Tweede Kamer · Internetconsultatie Zelfstandigenwet — Rijksoverheid (geraadpleegd 20 september 2026).

Wat heeft de Zelfstandigenwet te maken met de verplichte AOV?

De twee wetten zijn onlosmakelijk verbonden. De verplichte AOV via de Wet BAZ geldt alleen voor zzp'ers die juridisch als zelfstandige worden aangemerkt. Wie na de Zelfstandigenwet niet meer als zzp'er mag werken, valt automatisch buiten de BAZ-plicht — maar die persoon werkt dan ook als werknemer en is via de werkgever verzekerd.

Voor de groep die wél als echte zzp'er kwalificeert, verandert er in principe niets aan de BAZ-logica:

De Wet BAZ legt hun een verplichte publieke verzekering op (of de opt-out naar een private AOV).
De peildatum — het moment waarop je moet aantonen een privé-AOV te hebben om in aanmerking te komen voor de eerbiedigende werking — is per 20 september 2026 nog altijd niet vastgesteld.
Zolang de peildatum niet gezet is, kun je een private AOV afsluiten die aan de BAZ-normen voldoet en zo aanspraak maken op de eerbiedigende werking.

Kortom: de Zelfstandigenwet bepaalt of de BAZ voor jou geldt; de BAZ bepaalt welke verzekering je nodig hebt.

Wat betekent de internetconsultatie voor zzp'ers?

Op 1 oktober 2026 is het concept-wetsvoorstel van de Zelfstandigenwet in internetconsultatie gegaan. De consultatie loopt tot en met 29 oktober 2026.

Het concept-wetsvoorstel maakt de onafhankelijkheidstoets concreter met een kwantitatieve drempel: om als zelfstandige te kwalificeren moet je in het huidig én het vorig kalenderjaar minimaal 3 opdrachtgevers hebben gehad. Werk je via een intermediair bureau dat je uitplaatst bij meerdere eindklanten, dan telt het bureau als één opdrachtgever — ook al werk je feitelijk bij vijf bedrijven. Let op: dit zijn de criteria uit het concept-wetsvoorstel dat nu ter consultatie ligt. De definitieve tekst kan na verwerking van de reacties nog wijzigen.

Iedereen — zzp'er, opdrachtgever, brancheorganisatie — kan reageren. Na de consultatie verwerkt het ministerie de reacties, volgen uitvoeringstoetsen door UWV en Belastingdienst, en gaat het wetsvoorstel naar de Raad van State.

Wat je als zzp'er nu kunt doen:

Volg de consultatie. Reageer als de concepttekst online staat. ZZP-organisaties zoals ZZP Nederland en VZN kondigen reactierondes aan.
Regel een private AOV niet later dan de peildatum. Die is er voorlopig nog niet, maar zodra 'ie gezet wordt, heb je geen tijd meer voor underwriting-trajecten (soms 6–8 weken). Zie ook onze peildatum-check voor een indicatie van je premie.
Check de BAZ-uitkeringscriteria. De publieke verzekering keert uit op “algemeen geaccepteerde arbeid” — niet beroepsspecifiek. Zie wanneer je recht hebt op een BAZ-uitkering.

Veelgestelde vragen

Maakt de Zelfstandigenwet de Wet BAZ overbodig?

Nee. De twee wetten vullen elkaar aan. De Zelfstandigenwet bepaalt wie als zzp'er mag werken; de Wet BAZ verplicht die zzp'ers tot een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Beide wetten moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld.

Wanneer gaat de Zelfstandigenwet in?

De beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2028. Het concept-wetsvoorstel is op 1 oktober 2026 in internetconsultatie gegaan (sluit 29 oktober 2026). Daarna komen uitvoeringstoetsen, Raad van State-advies en parlementaire behandeling in 2027.

Als de Zelfstandigenwet mij aanmerkt als werknemer, hoef ik dan geen AOV?

Als je juridisch als werknemer wordt aangemerkt, val je buiten de BAZ-plicht. Je bent dan via je werkgever verzekerd via de werknemersverzekeringen (Ziektewet/WIA). Maar zolang je nu als zzp'er werkt, geldt de BAZ wel voor jou — en is een private AOV nog steeds de slimste bescherming.

Gelden de nieuwe regels ook voor mijn bestaande opdrachten?

Ja. Het wetsvoorstel Zelfstandigenwet voorziet niet in overgangsrecht. Dat betekent dat alle arbeidsrelaties — ook bestaande langlopende opdrachten — per de beoogde invoeringsdatum van 1 januari 2028 direct worden getoetst aan de Zelfstandigentoets en Werkrelatietoets. Er is geen uitlooptermijn voor eerder gesloten contracten.

Bronnen

Ziektewetverzekering.nl biedt algemene informatie over inkomensbescherming voor zzp'ers. Dit artikel is geen financieel of juridisch advies. Raadpleeg een onafhankelijk adviseur voor jouw persoonlijke situatie.